Pitch Deck Örnekleri: Basına Düşen Sunum Nasıl Hazırlanır
Summary
Pitch deck örnekleri genelde yatırımcılar için hazırlanır, ama haberin yazılıp yazılmayacağına gazeteci karar verir. TechCrunch'ın sunum incelemeleri, işe yarayan sunumların ilk üç slaytında haber gibi okunabilen bir cümle, gerçek bir rakam ve net bir talep olduğunu gösteriyor. Bu rehber, basına gönderilebilecek kısa bir sürümün nasıl hazırlanacağını, muhabire hangi sırayla ulaşılacağını ve sık yapılan hataları anlatıyor. Yanında kopyalanabilir bir pitch e-postası da var.
Piyasada pitch deck örnekleri bolca var ve neredeyse hepsi sunumu yatırımcı gözüyle anlatıyor. Ama sunumun muhabirin gelen kutusuna düştüğünde ne olduğunu kimse pek anlatmıyor. Oysa turunun haber olup olmayacağına o karar veriyor. TechCrunch, $1M'lik bir tohum turu için hazırlanmış 18 slaytlık Scalestack sunumunu incelediğinde ilk eleştirisi hemen belli oldu: ne istediğini ve parayı nereye harcayacağını anlatan bir slayt yoktu.
Bu rehberde pitch deck örneklerine basın gözüyle bakıyoruz. Hangi sunumlar haber oldu, muhabirler sunumdan neyi çekip çıkarıyor ve bunu $12K/ay tutan bir ajansa ihtiyaç duymadan nasıl göndereceksin, onu anlatacağız.
Pitch deck neden yatırımcıdan çok bir basın varlığıdır
Sunumun tek bir okuyucu için yapılır: birkaç dakikası olan bir yatırımcı. DocSend'in Harvard Business School profesörü Tom Eisenmann ile birlikte yaptığı, 200'den fazla sunumu kapsayan çalışmaya göre VC'ler ortalama bir sunuma 3 dakika 44 saniye ayırıyordu. Bu rakam 2015'e ait ve DocSend'in sonraki raporları süreyi daha da kısa gösteriyor. O yüzden bunu bir üst sınır olarak düşün, hedef olarak değil.
Muhabir ise daha az zaman ayırır. Seni değerlendirmiyor. Editörüne savunabileceği bir cümle arıyor: şirket ne yapıyor, ne kadar para topladı, turu kim yönetti ve bu hafta neden önemli?
Bu cümle sunumun 14. slaytında gömülüyse muhabir yazmaz. Geri dönüp de sormaz.
Bu yüzden basına değer katan iyi bir sunumun ortak özelliği şu: ilk üç slaytı, hiçbir kelimesi değiştirilmeden bir haber notuna yapıştırılabilmeli.
Basına düşen sunumların ortak noktaları
TechCrunch yıllardır pitch deck inceleme serisi yayınlıyor. Her incelemede tam sunum ve neyin işe yaradığına, neyin eksik kaldığına dair notlar bulunuyor. Spinach.io'nun $6M'lik tohum turu sunumu, Netmaker'ın $2.3M'lik tohum turu sunumu ve Equals'ın $16M'lik Series A sunumu bu seriden geçti. Serideki yerleşimleri saymadık, o yüzden bir cevap oranı uydurmayacağız. Ama incelemelerdeki tekrarlayan şey net:
Alıntılanabilecek tek satırlık bir tanım. En güçlü sunumlar ikinci slaytta, sıfat kullanmadan, ürünü ve müşteriyi tek satırda anlatıyor.
Gerçek bir rakamın olduğu traction slaytı. Gelir, müşteri sayısı, büyüme oranı. Scalestack incelemesi, öne çıkan müşteri logolarını ve büyüyen ARR'ı övdü.
Neden bu kurucular sorusuna cevap veren ekip slaytı. Muhabirler çoğu zaman kurucu paragrafını ilk yazar.
Bir talep. Scalestack incelemesindeki ilk eleştiri de bu eksikliğe yönelikti.
Listede olmayan şey ise tasarım. Gradyan arka planlar yüzünden kimse alıntılanmaz.
Airbnb, Slack, Dropbox: ünlü sunumlar gerçekte ne öğretiyor
Ünlü pitch deck örnekleri gerçek, ama çoğu rehber onları abartıyor. Airbnb'nin erken dönem sunumu yaklaşık $600K'lık bir tohum turu için örnek gösteriliyor. Ancak kaynaklar tutar konusunda ve slayt sayısının 11 mi 14 mü olduğu konusunda ayrışıyor. Slack'in Series A sunumu ve Dropbox'un ilk sunumu da benzer şekilde dolaşıyor, genelde şablon satıcıları ve blog derlemeleri üzerinden. Birincil bir kaynak bulana kadar bu dolar rakamlarını halk efsanesi gibi düşün.
Asıl aktarılabilen şey yapı: problem, çözüm, pazar, traction, ekip, talep. Sıra kasıtlı olarak sıkıcı.
Aktarılamayan ise bağlam. Bu sunumlar, kurucuları ya da kategoriyi zaten tanıyan yatırımcıların önünde işe yaradı. Sen ise muhabire soğuk e-posta atan, tohum aşamasında bir kurucusun. Sayfada atmosfer değil, rakamlar olmalı.
Henüz traction'ın yoksa Airbnb tarzı kopyalamaya girme. Hiç müşterisi olmayan güzel bir problem slaydı, var olmayan bir ürünün satış sunumu gibi okunur.
Bir gazetecinin ilk baktığı üç slayt
Muhabirlerin sunumu nasıl okuduğunu ölçmedik ve muhabirler için slayt bazında bir döküm verdiğini söyleyen herkes tahmin yürütüyor. Yine de bir haber notunun neye ihtiyacı olduğu belli, muhabir de sırayla bunu arıyor.
1. ya da 2. slayt: tek satırlık tanım. Şirket adı, ne yaptığı, kim için. İkinci bir cümleye ihtiyaç duyuyorsa yeniden yaz.
Traction slaytı. Okuyucunun tekrar edebileceği tek bir rakam. "Hızlı büyüme" yerine "$40K MRR" her zaman daha iyi çalışır. Hiç gelirin yoksa imzalı pilotları ya da bekleme listesinin büyüklüğünü yaz ve bunu açıkça söyle.
Talep slaydı. Yuvarlak tutarı, varsa açıklanmış lider yatırımcıyı ve paranın neye gideceğini içerir. Finansman haberi yazan bir muhabirin ihtiyacı olan üç bilgi bunlar, bunun dışında bir şeye ihtiyacı yok.
Sunumun geri kalanı destekleyici kanıttır. Kurucular pazar büyüklüğü slaytına takılır. Muhabirler ise onu atlar, çünkü her pazar "$50B ve büyüyor" diye anlatılır.
Pratikte bunun anlamı şu: sunumunu bir gazetecinin gözüyle baştan sona oku ve hangi slaytta durduğunu kontrol et. Bir slayt, bir muhabirin cümle kurabileceği bir bilgi vermiyorsa ya başka bir yere taşı ya da sil. Bu sınav yatırımcı sunumunu da keskinleştirir, çünkü yatırımcı da aynı soruları sorar: bu şirket ne yapıyor, kim için ve neden şimdi?
Muhabire sunumu nasıl gönderirsin, kopyalanabilir e-posta ile
İlk e-postaya sunumu ekleme. Gazeteciler bütün gün pitch alıyor ve yabancıdan gelen bir ek, silmek için yeterli bir sebep.
Bunu bu sırayla yapardık:
Hikayeyi dört satırda anlat. Kim olduğun, ne topladığın ya da ne yayınladığın, bunu kanıtlayan rakam ve neden tam bu muhabir. Başka bir şey yok.
Sunumu eklemek yerine bağlantısını ver. Önce tek satırlık tanımın ve traction slaytının göründüğü, sadece görüntülenebilen bir bağlantı. İzlenebilir bir bağlantı kullanırsan açılıp açılmadığını görürsün.
Münhasırlığı baştan teklif et. Neyin ambargolu olduğunu ve ne zamana kadar olduğunu söyle. Muhabirler, haberin yalnızca kendilerinin olduğu finansman haberlerini daha ciddiye alır.
3. günde yeni bir gerçekle takip et. "Sadece yokluyorum" gibi bir mesaj değil. Yeni bir müşteri, yeni bir rakam ya da yeni bir alıntı.
Bu, herhangi bir iyi medya pitch'inin şekli: kısa, net ve evet demesi kolay. Sunumun hikayeyi satan tek şeyse, hikaye henüz hazır değil demektir.
Göndermeden önce kendine tek bir soru sor: muhabir bu e-postayı okuyup yanıtlamak için bir sebep bulabilir mi? Cevap evetse gönder. Cevap hayırsa sorun e-postada olmayabilir, hikayede olabilir. Önceki bölümdeki üç slayt kontrolünü yeniden yap ve traction rakamının gerçekten e-postada geçtiğinden emin ol. Rakam yoksa muhabir onu sormaz bile, sadece cevap vermez.
Şablon şöyle. Köşeli parantezleri değiştir, uzunluğunu koru.
Konu: [Şirket], [ne yaptığı] için [tutar] topladı
"Merhaba [isim], [belirli bir haber] hakkındaki yazınızı okudum. [Şirket], [müşteri] için [sonuç] sağlıyor. [Yatırımcı] liderliğinde [tutar] kapattık ve şu an [tek bir traction rakamı] noktasındayız. Haberi önce size vermek isterim, [tarih]'e kadar ambargolu. Sunum burada: [görüntüleme bağlantısı]. Önemli olan iki slayt: tek satırlık tanım ve traction sayfası."
Bu, 80 kelimenin altında. Muhabirin yazdığı belirli bir haberi anıyor, bu da 200 gelen kutusuna toplu mail atmadığını gösteriyor. Haberi konu satırında ve gövdenin ilk cümlesinde veriyor. Ayrıca 30 saniyesini doğru slaytlara harcaması için hangi slaytları açması gerektiğini söylüyor.
günde tek bir satır yaz: "Notumdan bu yana [müşteri] ile anlaştık, rakamımız [yeni rakam]'a çıktı." Başka bir şey yazma. 7. güne kadar yanıt gelmezse bir sonraki muhabire geç. Üçüncü bir e-posta atma.
Muhabir üçüncü slayda gelmeden sunumu öldüren hatalar
Birçok kurucu sunumunda üç kalıp tekrar ediyor.
Önce vizyon slaydı. Kurucular misyon cümlesiyle açar. Muhabir içinde haber olmayan bir paragraf görür ve okumayı bırakır. Önce ne yaptığını koy, vizyonu sonra.
Etiketsiz bir grafiğin içine gizlenmiş traction. Eksen değeri olmayan bir hokey sopası grafiği bir rakam değildir. Rakamı slaytın başlığına yaz: "Mart ayında $9K iken şimdi $40K MRR."
"Tohum turu topluyoruz" diyen bir talep. Muhabirin tutara ihtiyacı var. Tutarı herkese açık olarak söyleyemiyorsan turu basına anlatmaya henüz hazır değilsin, bu da sorun değil. Bunun yerine bir ürün lansmanı ya da bir müşteri kazanımını anlat.
Bu üç şeyi düzeltmek yarım gününü alır ve sunumu yatırımcılar için de iyileştirir.
Bu hataların hepsi aynı kökten geliyor. Kurucu kendi hikayesini anlatmak istiyor, muhabir ise yazacağı haber için malzeme arıyor. İkinci bir bakışla sunumunu muhabirin ihtiyacına göre yeniden kurarsan, malzemeyi kendin hazır sunmuş olursun ve muhabirin senin yerine bunu aramasına gerek kalmaz.
Ne kopyalanmalı, ne atlanmalı ve sunumu nasıl kendin hazırlarsın
Fiyatlı bir tura varan TechCrunch incelemelerinden birinin yapısını kopyala: 10 ila 18 slayt, her slaytta tek fikir, talep açıkça yazılmış. 18 slaytlık Scalestack sunumu üst sınırı gösteriyor, eksik talep slaydı ise neyin düzeltilmesi gerektiğini gösteriyor.
Bir şeyi de unutma: kopyaladığın yapının arkasında her zaman bir veri var. Bir sunumun on slaytlık iskeletini alabilirsin ama onun gerçek rakamlarını kendi rakamın gibi kullanamazsın. Her slaytta kendi kanıtın olmalı, yoksa sunum ilk okumada çöker.
Üç slaytla makro trendleri anlatarak açılan sunumları atla. Problem slaydında 40 kelimelik bir paragraf olan sunumları atla. Daha ne yaptığını okura söylemeden her slayda logo koymayı öneren şablonları da atla.
Üç saatin varsa sunumun iki sayfalık bir basın sürümünü hazırla. Birinci sayfada tek satırlık tanım, traction rakamı, tur ve lider yatırımcı olsun. İkinci sayfada ekip ve bir müşteri alıntısı. Bir muhabir "sunumu" istediğinde bunu gönder. Çoğu zaman tek istedikleri bu olduğunda şaşıracaksın.
Sunumun tasarımı için ajansa da ihtiyacın yok. Açıklığa ve birkaç saate ihtiyacın var.
Skywork, slaytlar için Canva ve Gamma'nın yerine geçen bir çalışma alanı olarak kendini tanıtıyor. Yapının ilk taslağını hızlıca görmek istersen denemeye değer. Sonucu yerleşime değil, tek satırlık tanımın ve talebin ayakta kalıp kalmadığına göre değerlendir.
Sunuma özel görsel istiyorsan OpenArt, kimseyi işe almadan görsel üretmeyi sağlıyor. Bir ya da iki görselle sınırla. Muhabirler ilham panosundan alıntı yapamaz.
TicNote görüşmeleri kaydedip özetliyor. Yatırımcı ve basın görüşmelerinde insanların tekrar tekrar sorduğu soruları yakalamak için kullan, sonra o slaytları düzelt. Üç kişi churn'ünü soruyorsa dokuzuncu slayt sorun demektir.
Wegic, bir yapay zekayla sohbet ederek site kuruyor. Sunum bağlantını, logo dosyalarını ve kurucu biyografilerini barındıran basit bir basın sayfası için işe yarar. Böylece muhabir her şeyi tek yerde bulur.
Bu hafta ne yapardık
Mevcut sunumunu aç ve birinci, ikinci slayt ile talep dışındaki her şeyi kapat. Yabancı biri yalnızca bu üç slayttan üç cümlelik bir haber notu yazabilir mi? Yazamıyorsa tasarıma dokunmadan önce onları yeniden yaz.
Sonra iki sayfalık basın sürümünü hazırla, senin gibi turları kapatmış beş muhabir seç ve dört satır ile bir bağlantı gönder. Retainer yok, ajanstan gelen liderlik sunumu yok. Ajansı kov.